Böhler K110

Przykładowe zdjęcie blachy:

K110 – Wysoka Twardość i Odporność na Zużycie w Knifemakingu

Stal Böhler K110 to stal narzędziowa, która wyróżnia się wyjątkową odpornością na zużycie oraz trwałością. Często stosowana w knifemakingu, jest europejskim odpowiednikiem amerykańskiej stali D2 i cieszy się dużym uznaniem wśród knifemakerów na całym świecie. Poniżej przedstawiono skład chemiczny, obróbkę cieplną, twardości oraz porównanie stali K110 z innymi stalami stosowanymi w knifemakingu.

Skład chemiczny stali K110 – Co ją wyróżnia?

Stal K110 to stal narzędziowa o wysokiej zawartości węgla i chromu, co nadaje jej wytrzymałość i odporność na ścieranie. Jej skład chemiczny jest kluczowy dla osiągnięcia optymalnych właściwości w nożach.

• Węgiel (C): 1,55% – Zwiększa twardość oraz zdolność do hartowania.
• Chrom (Cr): 11,3% – Wysoka zawartość chromu zapewnia lepszą odporność na korozję oraz zwiększa wytrzymałość na zużycie.
• Molibden (Mo): 0,75% – Wzmacnia hartowność oraz odporność na ścieranie.
• Wanad (V): 0,75% – Poprawia udarność oraz stabilność krawędzi tnącej.

Dzięki takiej kombinacji pierwiastków, K110 wyróżnia się spośród innych stali narzędziowych, oferując połączenie właściwości, które sprawiają, że jest idealna do produkcji noży użytkowych i outdoorowych.

Obróbka cieplna stali K110

Ocena trudności obróbki cieplnej widoczna u góry strony to najczęstsza ocena polskich knifemakerów w naszej ankiecie, przygotowany we współpracy z doświadczonym hartownikiem. Traktuj ją proszę jako opinię środowiska, a nie normę.

„ŁATWE HARTOWANIE” oznacza stal bardziej wyrozumiałą na błędy – daje przewidywalny, użyteczny efekt nawet przy drobnych odchyleniach parametrów.

„TRUDNE HARTOWANIE” wymaga precyzyjnego trzymania się zaleceń, bo niewielkie błędy potrafią szybko pogorszyć końcowy wynik.

Hartowanie stali K110

Austenityzowanie

Proces austenityzowania stali K110 polega na podgrzaniu jej do temperatury 1030-1070°C (1886-1958°F) i wygrzewaniu w zadanej temperaturze przez 15-30 minut od momentu wyrównania temperatury stali.

Czasy podane przez producenta dotyczą detali przemysłowych, nie sprecyzowano czasów dla cienkich elementów.

Generalnie podczas Austenityzowania można przyjąć, że:

• Im grubszy nóż, tym dłuższego czasu wygrzewania potrzebuje.
• Zbyt długie wygrzewanie może prowadzić do wzrostu ziarna; zbyt krótkie powoduje niepełną austenityzację (niepełną przemianę mikrostruktury). Mówiąc prościej: w odpowiedniej temperaturze pozostawienie stali w piecu nieco dłużej zazwyczaj powoduje mniej szkód niż zbyt wczesne jej wyjęcie. Największym błędem jest zastosowanie nieprawidłowej temperatury austenityzacji.

Chłodzenie

Media hartownicze: olej, powietrze, kąpiel solna 220-250°C lub 500-550°C (428-482°F lub 932-1022 °F).

Wymrażanie (opcjonalnie)

W dostępnych źródłach nie ma przeciwwskazań do zastosowania obróbki podzerowej (wymrażania) dla stali K110. W praktyce części środowiska knifemakerskiego stosuje się ją, aby potencjalnie uzyskać wzrost twardości rzędu ok. +1–2 HRC oraz lepszą stabilność wymiarową. Należy jednak podkreślić, że producent nie opisuje ani nie rekomenduje takiego etapu w oficjalnej specyfikacji, dlatego decyzja o zastosowaniu wymrażania powinna wynikać wyłącznie z doświadczenia i świadomego wyboru użytkownika.

Odpuszczanie stali K110

Odpuszczanie to kontrolowane dogrzanie zahartowanej klingi w określonej temperaturze i utrzymanie jej przez określony czas, w celu zmniejszenia kruchości i naprężeń po hartowaniu i zwiększenia udarności noża.

Böhler rekomenduje odpuszczać stal w temperaturze 515-560°C (959-1040°F) po uprzednim zahartowaniu do temperatury 1070°C (1958°F).

Odpuszczać przez 1 godzinę na każde 20 mm grubości materiału, ale co najmniej 2 godziny.  W praktyce przemysłowej zaleca się minimum dwa pełne cykle odpuszczania.

Dodatkowe odprężanie po odpuszczaniu

Böhler podaje w karcie technicznej dla stali K110, iż na stali można wykonać dodatkowe odprężanie po odpuszczaniu (np. po obróbce na gotowo w stanie zahartowanym). Należy je przeprowadzić w temperaturze o 30-50°C (86-122°F) niższej od najwyższej dotychczas zastosowanej temperatury odpuszczania, aby zminimalizować spadek twardości.

Wykres odpuszczania stali K110

Porównanie stali K110 z innymi stalami w knifemakingu

K110 jest często porównywana z innymi stalami narzędziowymi i nożowymi, takimi jak N690 oraz Elmax. Oto, jak wypada na tle tych popularnych materiałów.

K110 vs N690

Stal N690 charakteryzuje się wyższą odpornością na korozję niż K110, co jest istotne przy nożach przeznaczonych do pracy w wilgotnym środowisku. Jednakże, K110 przewyższa N690 pod względem odporności na ścieranie, co jest kluczowe dla narzędzi intensywnie eksploatowanych.

K110 vs Elmax

Elmax to stal, która cechuje się doskonałą odpornością na korozję oraz wyższą udarnością niż K110. Jednak K110 jest bardziej ekonomicznym wyborem i oferuje wyższą twardość, co czyni ją idealną dla noży outdoorowych i survivalowych.

Zastosowanie stali K110 w nożach

Ze względu na swoje właściwości, stal K110 znajduje zastosowanie w różnych typach noży. Oto, w jakich nożach sprawdza się najlepiej:

Noże myśliwskie

Stal K110 jest idealna dla noży myśliwskich, które wymagają długotrwałej ostrości i wytrzymałości. Dzięki odporności na zużycie, noże te nadają się do intensywnego użytkowania podczas polowań. Należy jednak pamiętać o odpowiedniej konserwacji noża, gdyż stal K110 nie jest stalą nierdzewną.

Noże outdoorowe i survivalowe

Dzięki wysokiej twardości i odporności na ścieranie, stal K110 doskonale sprawdza się w nożach outdoorowych i survivalowych, które są narażone na trudne warunki środowiskowe. Tego typu noże mogą być używane do cięższych zadań, takich jak cięcie drewna czy przygotowywanie schronienia.

Noże użytkowe

K110 jest również popularna w nożach użytkowych, które muszą być niezawodne i trwałe. Dzięki swoim właściwościom, noże z tej stali nadają się do codziennego użytku oraz prac wymagających precyzji i wytrzymałości.

Jak dbać o noże ze stali K110?

Mimo że stal K110 ma lepszą odporność na korozję niż wiele innych stali narzędziowych, nadal wymaga odpowiedniej konserwacji:

• Czyszczenie – Po każdym użyciu nóż należy dokładnie oczyścić i osuszyć, aby zminimalizować ryzyko korozji.
• Oliwienie – Regularne stosowanie oleju ochronnego pomaga w utrzymaniu ostrza w doskonałym stanie.
• Ostrzenie – Do ostrzenia K110 zaleca się używanie kamieni diamentowych lub ceramicznych, aby uzyskać idealną ostrość.

Podsumowanie – Dlaczego warto wybrać stal K110?

Stal K110 to wyjątkowy materiał dla knifemakerów i użytkowników noży, którzy oczekują wytrzymałości, twardości i odporności na zużycie. Dzięki swojej strukturze oraz właściwościom, K110 sprawdza się w nożach myśliwskich, outdoorowych i użytkowych, oferując długą żywotność ostrza oraz wysoką jakość.